Ташаккулёбии Артиши миллӣ яке аз муҳимтарин марҳилаҳои таърихи навини давлатдории тоҷикон ба шумор меравад. Баъди ба даст овардани Истиқлоли давлатӣ дар соли 1991 Ҷумҳурии Тоҷикистон ба зарурати таъсиси Қувваҳои Мусаллаҳи худ рӯ ба рӯ гардид. Зеро ҳар давлати мустақил барои ҳифзи тамомияти арзӣ, амният ва суботи ҷомеа бояд неруи низомии худро дошта бошад. Марҳилаи аввалини ташаккули Артиши миллӣ ба солҳои душвори аввали истиқлол рост омад. Кишвар дар вазъи мураккаби сиёсиву иҷтимоӣ қарор дошт ва ҷанги шаҳрвандӣ ба амнияту оромии ҷомеа таҳдид мекард. Дар чунин шароит таъсиси сохторҳои низомии миллӣ кори осон набуд. Бо вуҷуди ин, 23 феврали соли 1993 таъсиси расмии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон эълон гардид. Ин сана ҳамчун рӯзи таъсисёбии Артиши миллӣ дар таърихи давлат сабт шудааст.

    Дар солҳои аввал Артиши миллӣ бо мушкилоти зиёде рӯ ба рӯ буд: норасоии таҷҳизот, камбуди мутахассисони ҳарбӣ ва пойгоҳи моддиву техникӣ. Аммо тадриҷан бо дастгирии роҳбарияти давлат ва саъю кӯшиши афсарону сарбозон сохтори муназзами низомӣ ба вуҷуд оварда шуд.    Омодасозии кадрҳои ҳарбӣ, таъсиси муассисаҳои таълимии низомӣ ва ҳамкориҳои байналмилалӣ дар рушди Артиши миллӣ нақши муҳим бозиданд. Пас аз барқарор гардидани сулҳу ваҳдати миллӣ, марҳилаи нави рушди Қувваҳои Мусаллаҳ оғоз ёфт. Ислоҳоти низомӣ, муҷаҳҳазгардонӣ бо техника ва таҷҳизоти муосир, баланд бардоштани сатҳи касбият ва интизоми хизматчиёни ҳарбӣ аз вазифаҳои асосӣ гардиданд.

    Имрӯз Артиши миллӣ ҳамчун неруи боэътимоди ҳифзи марзу буми кишвар ва таъминкунандаи амнияти миллӣ фаъолият мекунад. Таърихи ташаккулёбии Артиши миллӣ нишон медиҳад, ки он дар шароити бисёр душвор ба вуҷуд омада, тадриҷан рушд ёфтааст. Ин таърих намунаи равшани иродаи қавии давлат ва мардуми тоҷик дар роҳи ҳифзи истиқлолият ва суботи кишвар мебошад. Артиши миллӣ имрӯз рамзи қудрат, ваҳдат ва худшиносии миллии тоҷикон ба ҳисоб меравад.

    Ҳар сол 23 феврал дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Рӯзи таъсисёбии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон – Рӯзи Артиши миллӣ бо шукуҳу шаҳомати хос таҷлил мегардад. Ин рӯз барои ҳар як шаҳрванди кишвар, бахусус, барои ҷавонон, рамзи ватандӯстӣ, садоқат ба Ватан ва эҳтиром ба ҳомиёни сулҳу субот мебошад. Артиши миллӣ яке аз пояҳои асосии давлатдорӣ ба шумор меравад. Пас аз ба даст овардани Истиқлоли давлатӣ, таъсиси Қувваҳои Мусаллаҳ ҳамчун ниҳоди мустақил ва миллӣ аҳаммияти бузурги таърихӣ дошт. Дар марҳилаҳои душвори ташаккули давлатдорӣ маҳз Артиши миллӣ барои ҳифзи тамомияти арзӣ, таъмини амният ва барқарорсозии сулҳу оромӣ нақши муҳим бозид. Имрӯз Артиши миллӣ ба як неруи муташаккил, ва соҳибтаҷриба  табдил ёфтааст.

    Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон сохтори асосии низомии давлат буда, барои ҳифзи истиқлолият, тамомияти арзӣ ва таъмини амнияти миллӣ фаъолият мекунанд. Онҳо аз якчанд намуди қӯшунҳо (неруҳо) иборат мебошанд.

1. Қӯшунҳои хушкигард (Қувваҳои заминӣ). Ин навъи асосӣ ва сершумортарини Қувваҳои Мусаллаҳ ба ҳисоб меравад. Қӯшунҳои хушкигард барои иҷрои амалиётҳои ҷангӣ дар хушкӣ, ҳифзи сарҳадоти заминӣ ва муқовимат ба таҳдидҳои эҳтимолӣ пешбинӣ шудаанд. Ба ҳайати онҳо воҳидҳои мототирандоз, танкӣ, артиллерӣ, муҳандисӣ ва дигар ҷузъу томҳо дохил мешаванд.

2. Қувваҳои ҳарбӣ-ҳавоӣ ва мудофиаи зиддиҳавоӣ. Ин неруҳо барои ҳифзи фазои ҳавоии кишвар ва пешгирии ҳамлаҳои ҳавоӣ таъсис дода шудаанд. Вазифаи асосии онҳо назорат ва муҳофизати осмони кишвар, дастгирии қӯшунҳои заминӣ ва безарар гардондани воситаҳои ҳавоии душман мебошад.

3. Қӯшунҳои сайёр (десантӣ). Қӯшунҳои сайёр ё зудамал барои иҷрои вазифаҳои махсус ва фаврӣ пешбинӣ шудаанд. Онҳо метавонанд дар муддати кӯтоҳ ба минтақаҳои гуногун интиқол ёфта, амалиётҳои махсус, зиддитеррористӣ ва таъмини амниятро анҷом диҳанд.

    Ғайр аз ин, дар низоми қудратии кишвар дигар сохторҳои ҳарбӣ низ фаъолият мекунанд, аз ҷумла:

- қӯшунҳои сарҳадӣ (ҳимояи марзи давлатӣ);

- гвардияи миллӣ;

- воҳидҳои Вазорати корҳои дохилӣ ва дигар сохторҳои қудратӣ.

    Ҳамаи ин неруҳо дар ҳамоҳангӣ барои ҳифзи сулҳу субот, амнияти миллӣ ва манфиатҳои давлатӣ фаъолият менамоянд. Артиши миллӣ имрӯз ҳамчун такягоҳи боэътимоди давлатдорӣ ва рамзи истиқлоли кишвар арзёбӣ мегардад.

    Хизмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳ на танҳо иҷрои қарзи шаҳрвандӣ, балки мактаби ҷасорату мардонагӣ, интизому масъулият ва дӯст доштани Ватан аст. Ҷавонон дар сафи артиш обутоб ёфта, руҳияи ватандӯстӣ ва эҳсоси ифтихори миллӣ дар онҳо тақвият меёбад. Ҷашни Артиши миллӣ фурсати муносибест барои арҷгузорӣ ба хизматчиёни ҳарбӣ, афсарону сарбозон, ки шабонарӯзӣ барои ҳифзи марзу буми кишвар омода мебошанд. Ин рӯз, инчунин, моро водор месозад, ки қадри сулҳу оромӣ ва ваҳдати миллиро бештар донем, зеро амнияти давлат заминаи рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии ҷомеа мебошад.  Артиши миллӣ сипари боэътимоди давлат ва такягоҳи устувори истиқлолият аст. Ҳар як шаҳрванд бояд бо эҳсоси масъулият ва ифтихор нисбат ба Ватан муносибат намояд ва дар таҳкими амнияту суботи кишвар саҳм гузорад. Рӯзи Артиши миллӣ рамзи қудрат, шуҷоат ва ваҳдати миллати тоҷик мебошад.

Сабзов Абдуқодир Рахмонович - муовини сардори шуъбаи ҳифзи давлатии

ҳуқуқи истифодабарандагони хизматрасониҳои молиявӣ ва ҳуқуқи соҳибкорони

Дастгоҳи Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон